Ev satın alma sürecinde yapılan en yaygın hatalardan biri, bütçeyi sadece dairenin satış bedeli üzerinden planlamaktır. Oysa gayrimenkul edinim sürecinde tapu harcından döner sermayeye, ekspertiz masraflarından abonelik ve taşınma bedellerine kadar bir dizi yan gider ortaya çıkar. Bu rehberde Çorum'da ev alırken karşılaşacağınız tüm maliyet kalemlerini adım adım ele alıyoruz.
1. Peşinat ve Öz Kaynak Planlaması
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) kurallarına göre konut kredisi kullanımında belirli bir peşinat zorunluluğu bulunmaktadır. İlk evini alacak vatandaşlar için ekspertiz değerinin %80 ila %90'ına kadar kredi imkanı sunulurken, ikinci evi olanlar için bu oran düşmektedir. Bütçenizin en az %15-20'sini nakit peşinat olarak ayırmanız önerilir.
2. Tapu Harcı ve Döner Sermaye Bedeli
Tapu devri esnasında ödenen en büyük yasal masraf kalemidir:
- Tapu Harcı: Satış bedelinin toplam %4'üdür (Yasal olarak %2 Alıcı, %2 Satıcı tarafından ödenir). Piyasa teamüllerine göre anlaşmaya bağlı olarak taraflar arasında paylaşılabilir.
- Döner Sermaye Hizmet Bedeli: Tapu müdürlüğüne ödenen yöresel katsayılı resmi harçtır (Her yıl güncellenir).
⚠️ Önemli Hatırlatma
Tapu harcını düşük göstermek amacıyla rayiç bedeli gerçek satış tutarından düşük beyan etmek, Maliye Bakanlığı denetimlerinde cezalı tarhiyata neden olabilir. Gerçek alım tutarını beyan etmek her zaman en güvenli yoldur.
3. Kredi Kullanımında Ortaya Çıkan Banka Masrafları
Eğer konut kredisi kullanıyorsanız aşağıdaki masrafları da bütçenize eklemelisiniz:
- Ekspertiz Ücreti: SPK lisanslı gayrimenkul değerleme uzmanının hazırladığı rapor bedeli.
- Tahsis Ücreti (Dosya Masrafı): Kredi tutarının binde 5'i oranında alınan banka masrafı.
- İpotek Tesis Ücreti: Bankanın tapuya koyduğu ipotek işlemi için ödenen resmi harç.
- Zorunlu Sigortalar: DASK (Doğal Afet Sigortası) ve isteğe bağlı Konut/Hayat Sigortası.
4. Taşınma, Abonelik ve Olası Tadilat Masrafları
Anahtarı teslim aldıktan sonraki giderler:
- Abonelik Güvence Bedelleri: Doğalgaz (ÇorumGaz), Elektrik (YEDAŞ) ve Su (Çorum Belediyesi) abonelik depozitoları.
- Boya ve Küçük Tadilatlar: İkinci el dairelerde boya-badana, kilit değişimi, temizlik giderleri.
- Evden Eve Nakliyat: Çorum içi veya şehirlerarası nakliye maliyeti.